شب ادراری
شب ادراری
تقریبا92در صد کودکان تا سن 5 سا لگی کنترل ادراری خود را در روز و 80 درصد درشب به دست می آورند .
شب ادراری به معنی دفع غیر ارادی ادرار در طول خواب در یک کودک 5 ساله و بزرگتر می باشد . به عبارت دیگر اگر کودکی
پس ازکسب مهارت کنترل ادرار( بعد از سن5 سالگی ) دچار بی اختیاری ادرار شود دچار شب ادراری می باشد. شیوع این حالت در پسران
بیشتر از دختران است ( 7 در صد پسران در مقابل 3 درصد دختران ) .
شب ادراری به انواع اولیه ( پایدار ) و ثانویه تقسیم میشود . در نوع اولیه کودک هیچگاه کنترل ادراری را کسب نکرده است . به عبارت
دیگرهیچگاه خشک نبوده ولی در نوع ثانویه کودک حداقل به مدت یک سال کنترل ادرار داشته است . 75 تا 90 درصدکودکان دچار شب ادراری
اولیه و 50 در صد مبتلا به شب ادراری ا ز نوع ثانویه میباشند.
دلایل شب ادراری متنوع است :
** بعضی پزشکان معتقدند این کودکان مثانه کوچکی دارند و قادر نیستند همه ادرار تجمع یافته در مثانه در طول شب را نگه دارند ( ظرفیت طبیعی
مثانه10 سی سی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است ). ضمنا این کودکان خوابشان عمیق است و به راحتی بیدار نمیشوند.
** آموزش ناکافی یا نامناسب کودک در استفاده از توالت میتواند یکی از دلایل شب ادراری باشد . والدین بی توجه به نیازهای کودک یا والدینی که کم
طاقت و بی حوصله در مواجهه با کودکشان هستند باعث میشوند کودک از بیان نیاز خود به ایشان خودداری کند و یا با عجله و بدون تخلیه کافی مثانه
از توالت خارج شود .
** داشتن سابقه خانوادگی مثبت . اگر یکی از والدین سابقه شب ادراری داشته باشد احتمال بروز آن در کودک 40 درصد و اگر هر دو والد سابقه مثبت
داشته باشند احتمال 70 درصد وجود دارد تا فرزندشان دچار این مشکل شود.
** فاکتورهای روانی مثل استرس و تنش وارد شده به کودک مثل اختلاف خانوادگی / تولد فرزند جدید / مرگ یکی از اعضای خانواده / تغییر محل سکونت
** ورود ادرار به مثانه و لیک آن به ویژه در دختران چاق
** وجود بیماری هایی مثل : عفونت ادراری ومشکلا ت سیستم عصبی / دیابت قندی و دیابت بی مزه / ناهنجاریهای
سیستم ادراری – تناسلی
** کاهش ترشح هورمون وازوپرسین ( آنتی دیورتیک )
|
|
درمان :
پزشک بعد از گرفتن تاریخچه کامل بیماری از کودک و والدین جهت رد احتمال علت به وجود آورنده آن آزمایشهایی
IVP /VCUG/ BUN, Cr را در خواست میکند : آزمایش کامل ا درا رو کشت ادرار /
بعد از مشخص شدن علت زمینه ای شب ادراری به درمان آن پرداخته میشود ( رفع عفونت ادراری و یا ناهنجاری احتمالی و ...) از درمانهای
دارویی میتوان به داروی ایمی پرامین و د سموپرسین ا شاره کرد . این داروهاباعث کاهش دفعات دفع ادرار( افزایش غلظت ادرار ) و کاهش
تولید آن میشوند.
آموزش به والدین :
این توصیه ها ساده وکارآمد و موثر هستند و کمک زیادی به رفع مشکل می نمایند.
1) کودک قبل از خواب مثانه خود را به طور کامل تخلیه کند . گاهی لازم است والدین این موضوع را به کودک یاد آوری کنند .
2) محل توالت و مسیر عبور کودک به آن روشن و پرنور باشد تا کودک به خاطر ترس/ از رفتن به آن امتناع نکند.
3) کودک در طول روز مایعات بنوشد و شبها و بعد از شام از خوردن مایعات اجتناب کند . محدود کردن مصرف مواد قندی در ساعات عصر و شب
کمک کننده است ولی به عنوان اصل کلی در درمان هر اقدامی که باعث احساس محدودیت یا استرس در کودک شود و یا القا کننده وابستگی و
عدم استقلال باشد موفقیت چندانی ندارد .
4) دادن اعتماد به نفس به کودک و عدم تنبیه و سرزنش والدین و سایر اعضای خانواده کمک زیادی به کودک میکند . اقداماتی از جمله تنبیه بدنی /
محرومیت از مسافرت و مهمانی رفتن و جداکردن کودک از همسالان خود از کارهای اشتباه و استرس زا بوده که باعث عدم بهبوی و تشدید بیماری
میشود .
5) دادن یک جایزه کوچک و تشویق کودک در صبح روزهایی که تشک او خشک است.
6) عدم پوشک کردن کودک . زیرا انگیزه کودک برای بیدار شدن در طول شب و تخلیه کردن مثانه را از بین میبرد.
7) شرکت دادن کودک در نظافت صبحگاهی محل خود مثل تعویض ملحفه و تشک . برای حفظ بهداشت قبل از رفتن به مدرسه حمام کند.
8 ) استفاده از وسایل شرطی مثل زنگ اخبار که با کمی مرطوب شدن کودک به صدا در می آید در نتیجه کودک بیدار شده وبه توالت
می رود . اگر پیشرفت کودک ثبت شود وبه او نشان داده شود به دلیل تحریک حس همکاری وی در 80 تا 85 درصد موارد موثراست.
9) اگر پزشک داروی ایمی پرامین یا د سموپرسین تجویز کرده است شروع اثر آن به 2هفته وقت نیاز دارد و
برای جلوگیری از عود مجدد آن بهتر است دارو حداقل 5 ماه مصرف شود. این دارو ها بدون مشورت با پزشک نباید قطع شوند.
با سلام