تشنج كودكان

آنچه لازم است مادران در مورد تشنج كودكان بدانند؛ حمله هاي بدون دفاع

 

تشنج عبارت است از اختلال موقتي در مغز.
اين اختلال دو عملكرد و خصوصيت دارد:
اول، به صورت ناگهاني آغاز مي شود و دوم، غيرارادي و غير قابل كنترل است.





علايم تشنج چيست؟
وقتي كودكي تشنج مي كند ممكن است شما هر يك از اين علايم را ببينيد:
1- كودك دچار اختلال هوشياري شود؛ يعني اطرافيان را نشناسد و متوجه زمان و مكان نباشد، همچنين به صدا زدن شما پاسخ ندهد يا بي هوش روي زمين بيفتد.
2- حركاتي غير ارادي در اعضاي بدن كودك ظاهر شود، اين حركات ممكن است قسمتي از بدن يا تمام اعضا را درگير كند. ممكن است كودك بشدت دست وپا بزند، روي زمين بيفتد، سروچشمهاي كودك به يك طرف بچرخد يا اينكه فقط يك دست يا يك پاي كودك دچار حركات تكان دهنده شديد شود و اين حالت چند ثانيه تا چند دقيقه طول بكشد. معمولاً اين حملات كمتر از 10 دقيقه طول مي كشد.
3- ممكن است كودك در زمان حمله، كنترل ادرار خود را از دست بدهد.
4- گاهي كودك به صورت ناگهاني رفتاري غير عادي نشان مي دهد؛ مثلاً بدون آنكه متوجه اطراف باشد، شروع به دويدن مي كند.
5- ممكن است كودك براي چند لحظه به نقطه اي خيره شده و در اين مدت متوجه اطراف نباشد.

آيا هر كودكي يك بار تشنج كند، تا آخر عمر دچار حملات تشنج خواهد شد ؟
در سنين 6 ماه تا 5 سالگي مغز كودكان به افزايش درجه حرارت بدن حساس است، در نتيجه 3-4 درصد كودكان در اين سنين با تبهاي شديد(بيش از 38 درجه) دچار تشنج مي شوند. اكثريت اين كودكان بعد از سن 5 سالگي دچار تشنج نمي شوند. شايعترين سن براي تشنج ناشي از تب 14 تا 18ماهگي است و زمان آن ازچند ثانيه تا10 دقيقه طول مي كشد و بندرت تشنج ناشي از تب بيش از يكبار اتفاق مي افتد.




* علت تشنج همراه با تب چيست؟
بيشترمواقع تشنج همراه با تب بر اثر عفونتهاي ويروسي دستگاه تنفس فوقاني يا عفونت حاد گوش مياني ايجاد مي شود. گاهي ممكن است علت تشنج با تب مننژيت باشد.

آيا تشنج در نوزادان شايع است؟
ازهر1000 نوزاد تقريباً دو نوزاد دچار تشنج در ماه اول زندگي مي شوند.

تشنج در نوزادان چه علايمي دارد؟
تشنج در نوزادان علايم متفاوتي دارد؛ مثلاً ممكن است به صورت حركات شديد اندامها، پرشهاي عضلاني تكراري، لرزش پلكها، سفت شدن اندامها، حركات شبيه مكيدن يا جويدن در دهان، گريه غيرطبيعي يا حركات غيرطبيعي چشمها ديده شود. در بعضي نوزادان تنها علامت تشنج توقف تنفس به مدت بيش از 20 ثانيه و كبود شدن نوزاد است.

علت تشنج در نوزادان چيست ؟
1- كمبود اكسيژن رساني به مغز
2- كاهش قند خون
3- كاهش كلسيم خون
4- عفونتها
5- اختلالات دستگاه عصبي
6- اعتياد مادر به مواد مخدر و چند علت نادر ديگر
شايان ذكر است كودكان قبل از سن 6 ماهگي كه شامل نوزادان نيز مي شوند، به علت تب بالا دچار تشنج نمي شوند.

اگر كودك شما مبتلا به حملات تشنج در زمان تب مي شود به اين نكات دقت كنيد
1- هرگاه كودك شما به علت سرماخوردگي يا هر عفونت ديگري دچار تب شديد شد حتماً با استفاده منظم از داروي ضد تب ( استامينوفن ) و پاشويه با آب ولرم تب كودك را كاهش دهيد.
2- هيچ گاه براي كاهش تب كودك از آسپرين يا آمپولهاي تب بر استفاده نكنيد .
3- كودك را براي بررسي علت تب نزد پزشك ببريد .
4- در صورتي كه پزشك احتمال مننژيت را بدهد، كشيدن مايع نخاع كودك براي آزمايش و تشخيص بيماري ضروري است. در اين زمينه با پزشك همكاري كنيد .
5- اگر كودك شما سابقه تب و تشنج دارد، با نظر پزشك در زمان تب شديد علاوه بر استامينوفن و پاشويه كردن كودك، از داروي ضد تشنج به مقداري كه پزشك دستور داده، استفاده كنيد تا از تشنج كودك پيشگيري شود.
6- اگر بعد از تشنج كودك، پزشك دستور داد تا كودك شما به مدت طولاني ( حدود دو سال ) از داروهاي ضد تشنج استفاده كند، حتماً اين داروها را طبق دستور در زمان مناسب مصرف كنيد و از كم كردن يا قطع كردن خودسرانه داروها بپرهيزيد.

اگر كودك شما مبتلا به حملات تشنج بدون تب (صرع ) است به اين نكات دقت فرماييد:
1- كودك شما تا زماني كه پزشك دستور بدهد بايد داروي ضد تشنج مصرف كند.
2- هيچ گاه دارو را خودسرانه قطع نكنيد يا مقدار آن را كاهش ندهيد .
3- كودكان مبتلا به حملات تشنج بدون تب ( صرع ) بايد همواره مراقبت شوند بدون آنكه فعاليت جسمي شان محدود شود در زمان انجام كارهاي حساس مثل شنا يا استحمام حتماً از نزديك مراقب كودكتان باشيد . اگر كودكتان تمايل به بالا رفتن از بلنديها، درخت يا وسايل بازي دارد، نزد كودكتان بمانيد .
4- در صورتي كه كودكتان دچار حمله تشنج شد، او را به پهلو بخوابانيد و جسم سفتي بين دندانهاي كودك بگذاريد تا زبانش بر اثر قفل شدن دندانها آسيب نبيند. اطراف كودك را خلوت كنيد و لباسهاي تنگ يا زيورآلات را از گردن او باز كنيد تا راحت تر نفس بكشد. در زمان تشنج هيچ ماده خوراكي يا آب را وارد دهان كودك نكنيد و سريعاً او را به بيمارستان برسانيد .
5- كودكان مستعد تشنج ممكن است با يك تب خفيف، فشار روحي، خستگي يا مصرف بعضي داروها (مثل تئوفيلين) دچار تشنج شوند، حتماً كودكتان را از اين نظر محافظت كنيد .