ويتيليگو : (Vitiligo)
يك بیماري پوست ناشي از كاهش رنگدانه پوست است كه در سیرآن لكه هاي سفيد روي پوست تشكيل مي شود . هر قسمتي از بدن ممكن است درگير شود . و ممکن است هر دو سمت بدن درگير شود . محلهاي شايع در گيري صورت ، لب ، دست ، آرنج و پا است .
ويتيليگو 1 يا 2 نفر از هر 100 نفر را درگير مي كند . درحدود نصف افراد مبتلا قبل از 20 سالگي دچار شده اند . در حدود 20% افراد ، داراي اعضا خانواده مبتلا هستند . احتمالا مسئول ایجاد این عارضه يك مكانيسم خود ايمني است (بدن بر عليه سلول هاي رنگدانه ساز خودي آنتي بادي مي سازد) همچنانکه ويتيليگو مي تواند با ساير بيماري هاي خود ايمني مثل ناهنجاري هاي تيروئيد رخ دهد .
چه چيزي رنگ پوست را ایجاد مي كند ؟
ملانين ، رنگدانه ای است كه رنگ پوست ، مو و چشم را مشخص مي كند ، در سلول هايي به نام ملانوسيت ساخته مي شود.اگر اين سلولها از بین بروند يا نتوانند ملانين بسازند ، پوست روشن يا كاملا سفيد مي شود .
چگونه ويتيليگو ايجاد مي شود ؟
-
ويتيليگو معمولا با يك كاهش سريع پيگمان شروع مي شود و اين ادامه مي يابد تا با علل ناشناخته ، فرايند متوقف شود . دوره هاي كاهش پيگمان ، كه با زمان هايي كه پيگمانتاسيون پوست تغيير نمي كند ، دنبال مي شود ، به صورت نامشخص مي تواند ادامه يابد .
-
بازگشت رنگ پوستي به حالت اول در بيماراني كه ويتيليگو دارند نادرولی امکان پذیر است .
-
تعدادي از افراد كه باور دارند ديگر ويتيليگو ندارند در واقع تمام پيگمان ها را از دست داده اند و هيچ لكه پوستي براي مقايسه رنگ پوست ندارند . گر چه پوستشان همه يكرنگ است اما هنوز ويتيليگو دارند .
-
دوره و شدت كاهش رنگ در هر فرد متفاوت است ، افراد سفيد پوست معمولا تفاوت نواحي ويتيليگو را با پوست طبيعي هنگامي متوجه مي شوند كه پوستشان درتابستان برنزه شده باشد . كلا ويتيليگو در افراد با پوست تيره تر بيشتر مشخص است . افراد با بيماري هاي شديد مي توانند پيگمان كل بدن را از دست بدهند . راهي براي پيش بيني اينكه هر فردي چه مقدار پيگمان از دست خواهد داد ، وجود ندارد .
ويتيليگو چگونه درمان مي شود ؟
-
اغلب اوقات بهترين درمان براي ويتليگو كلا درمان نكردن است . در افراد با پوست روشن ، اجتناب از برنزه شدن پوست طبيعي مي تواند نواحي ويتيليگو را تقريبا نامعلوم كند ، چون پوست سفيد فاقد پيگمان در ويتيليگو حفاظت طبيعي در مقابل نور خورشيد را ندارد .
-
اين مناطق مبتلا به ویتیلیگو به سادگي دچار آفتاب سوختگي و حتی تاول مي شوند و افراد داراي ويتيليگو داراي ريسك بالاتري براي سرطان پوست هستند . آن ها بايد با يك ضد آفتاب با SPF حداقل 30 كل مناطق ويتيليگو را كه با لباس پوشيده نيست ، بپوشانند . براي جلوگيري از سوختگي ، هر زماني كه نور شديد است از نور خورشيد دوري كنند .
-
مخفي كردن ويتيليگو با آرايش ، تركيبات برنزه كننده و رنگ ها يك راه بي خطر و ساده است تا بيماري كمتر جلب توجه كند . مواد آرايشي ضد آب هماهنگ با همه رنگ پوستي دردسترس مي باشد. رنگ هايي كه پوست را رنگ مي كنند مي توانند براي رنگي كردن لكه هاي سفيد استفاده شوند تا بيشتر با رنگ طبيعي پوست هماهنگ باشد . اين رنگ ها به تدريج پاك مي شوند.تركيبات برنزه كننده شامل يك ماده شيميايي به نام دي هيدروكسي استون هستند كه براي ايجاد رنگ برنزه در پوست به سلولهای رنگ دانه سازنيازي ندارند . رنگ ناشي از كرم هاي برنزه كننده نيز كم كم پاك مي شود . هيچ يك از اينها بيماري را تغيير نمي دهد ولي آنها مي توانند ظاهر را بهبود بخشند .
-
خالکوبی هاي رنگ پوست در نواحي كوچك نيز مي توانند كمك كننده باشند . اگرچه خود خالکوبی بعنوان یک تحریک و صدمه پوستی ممکن است سبب پیدایش ضایعات جدید شود.
-
اگر ضد آفتاب ها و پوشاننده ها رضايت بخش نباشند ، پزشک شما درمان هاي ديگري را پيشنهاد مي كند . درمان می تواند با هدف بازگرداندن رنگ طبيعي ( رنگ گیری مجدد) يا تخريب رنگدانه هاي باقيمانده ( رنگ زدایی) باشد . هيچكدام از روش هاي رنگ گیری مجدد درمان هاي دائمي نيستند .
- درمان ويتيليگو در بچه ها :
كلا درمان شدید در بچه ها استفاده نمي شود . ضد آفتاب ها و پوشاننده ها معمولا بهترين درمان هستند. استروئيد موضعي نيز مي تواند استفاده شود اما بايد تحت نظر باشد . اشعه درمانی معمولا تا پس از 10 سالگي توصيه نمي شود و هم چنين مزايا و معايب اين درمان بايد به دقت محاسبه شود .
بازگرداندن رنگ طبیعی :
استروئيدموضعي– كرمهايي كه شامل تركيبات استروئيد هستند مي توانند در بازگرداندن رنگ به مناطق كوچك ويتيليگو موثر باشند . اين ها مي توانند در همراهي با درمان هاي ديگر استفاده شوند . اين مواد مي توانند پوست را نازك كنند و حتي سبب علائم كشيدگي پوست در نواحي خاص شوند . اين مواد بايد تحت مراقبت متخصص پوست شما مصرف شود.
اشعه درمانی:
اشعه درمانی (PUVA) يك نوع درمان برای بازگرداندن رنگ است كه در آن از يك نوع دارو به نام پسورالن استفاده مي شود . اين ماده شيميايي پوست را به نور خيلي حساس مي كند . سپس پوست با يك نوع خاص از نور فرابنفش به نام UVA درمان مي شود . گاهي اوقات وقتي ويتيليگو به نواحي كوچك محدود است ، پسورالن را مي توان قبل از درمان با UVA در همان نواحي ويتيليگو به كار برد . معمولا پسورالن به شكل قرص داده مي شود . درمان با PUAV داراي 70 تا 50 درصد شانس بازگشت رنگ پوست در صورت ، تنه ، بازو و ران مي باشد . دست ها و پاها خيلي كم جواب مي دهند . درمان 2 بار در هفته حداقل به مدت يكسال لازم است . PUAV بايد تحت نظر دقيق پزشك شما داده شود . عوارض جانبي PUAV شامل واكنش آفتاب سوختگي مي باشد . وقتي طولاني مدت استفاده شود سبب لكه شدن پوست مي شود و يك افزايش ريسك سرطان پوست ايجاد مي كند . از آن جا كه پسورالن چشم ها را به نور حساس تر مي كند ، عينك هاي محافظت كننده از UVA بايد از زمان مصرف پسورالن تا غروب آفتاب استفاده شود تا از افزايش ريسك كاتاراكت جلوگيري شود.PUVA معمولا در بچه هاي زير 12 سال, در حاملگي يا زنان شيردهيا در افراد با شرايط پزشكي ويژه استفاده نمي شود .
درمان با ازبین بردن رنگدانه های باقیمانده:
در بعضي بيماران با درگيري وسيع ، كاربردي ترين درمان براي ويتيليگو برداشتن پيگمان هاي باقيمانده از پوست هاي سالم و سفيد رنگ كردن كلي بدن است . اين روش با يك ماده شيميايي به نام مونوبنزون انجام مي شود . اين روش يكسال طول مي كشد تا كامل شود . برداشت پيگمان پوست دائمي است . لازم به ذکر است که این روش فقط و فقط در موارد نادر که 95% و بیشتر از پوست بدن بطور کامل در اثر بیماری سفید شده باشد آنهم بسته به نظر متخصص پوست قابل توصیه است.
بالاخره آيا ويتيليگو قابل درمان است ؟
هم اكنون علت قطعي ويتيليگو ناشناخته است . گرچه احتمالا يك عامل ارثي وجود دارد . اگر چه درمانهای متعددی موجود است اما هیچيك دارای اثر قطعی و کامل نیست و افراد مختلف بسته به وسعت و محل قرار گیری ضایعات و بسیاری عوامل ناشناخته دیگر پاسخهای متفاوتی به درمان می دهند . تحقيقات وسیعی روي ويتيليگو در حال انجام است و اميد بر آن است كه درمان هاي جديدی پيدا شود .
با سلام