مدیریت زخم

  یکی از شایعترین اختلالات تشنجی در دوران کودکی که باعث نگرانی زیاد والدین میشود تشنج ناشی از تب میباشد . اما باید گفت این اختلال  دارای

 پیش آگهی عالی است به عبارت دیگر مشکل حادی را برای کودک به وجود نمی اورد و به درمان به خوبی پاسخ میدهد.

* چه موقع میگوییم کودک تب دارد؟

 وقتی د مای بدن از طریق دهان با استفاده از د ماسنج  گرفته میشود  باید به طور متوسط  حدود 37 درجه سانتی گراد باشد . د مای بدن در طول روز

 متغیر است  مثلا  فعالیت / لباس زیاد / حمام  یا هوای گرم ممکن است د مای بدن را تا 38 درجه افزایش  دهد . اگر والدین  یا فرد مراقبت  کننده  از

 کودک مشکوک به دخیل بودن این عوامل د ر افزایش گرمای بدن هستند باید این عوامل را حذ ف کرده و مجددا بعد از نیم ساعت دمای بدن کودک را

کنترل کنند. 

   تب یک علامت است نه بیماری .  تب پاسخ طبیعی بدن به عفونت و ناشی از فعالیت سیستم  د فاعی بدن میباشد. اگر دمای  بدن  به حد ود 38 درجه

 سانتی گراد و بیشتر رسید یعنی تب وجود دارد.

( دندان در آوردن موجب تب نمیشود )

 تشنج ناشی از تب وابسته به سن است یعنی در سنین قبل از 9 ماهگی و بعد از 5 سالگی نادر است. از بین کودکانی که تب دارند فقط 4 در صد آنان

 تشنج را تجربه میکنند .همانطور که قبلا گفته شد این نوع تشنج معمولا بی ضرر است و جای نگرانی ندارد .     

شایعترین علل تب و تشنج: *

 اغلب عفونتهای ویروسی و گاهی باکتریایی باعث بروزتب در کودکان میشوند . عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی / اوتیت میانی حاد و التهاب لوزه ها

 یا هر بیماری  ویروسی دیگر که موجب بروز تب بالا در کودک  میشود میتواند به تشنج منجر شود .معمولا سابقه خانوادگی مثبت در یکی از اعضای

 خانواده کودک از نظرتب و تشنج وجود دارد  به عبارت دیگر استعداد ژنتیکی در بروز این مشکل د خیل است .

خصوصیات تب و تشنج و انواع آن : *

 تشنج به دنبال یک تب سریعا بالا رونده(معمولا 39 درجه سانتی گراد) اتفاق میافتد . این تشنج به دو نوع تیپیک و آتیپیک دیده میشود .

 )postictal در نوع تیپیک تشنج به صورت ژنرالیزه ( عمومی ) و تونیک- کلونیک به مد ت چند  ثانیه تا 10 دقیقه است و به  دنبال آن فاز (

 خواب آلودگی کوتاه وجود دارد و در طول 24 ساعت فقط یکبار اتفاق میافتد. ولی درنوع آتیپیک ممکن است  تشنج بیش از 15 دقیقه  طول بکشد  و

 برای چند ساعت یا روز دیگر تکرار شود . ضمنا این نوع تشنج به صورت موضعی دیده میشود .

 آیا احتمال دارد تب و تشنج تبدیل به بیماری  صرع شود ؟ *

چند عامل خطر یا ریسک فاکتور وجود دارد که در صورت وجود آنها این احتمال وجود دارد مثل : تاریخچه خانوادگی مثبت صرع / تکرار تب و تشنج

 از نوع آتیپیک / معاینه عصبی غیر طبیعی / وجود تاخیر در تکامل / اولین تب و تشنج قبل از سن 9 ماهگی .

 اگر چند ریسک فاکتور وجود داشته باشد 9 درصد ودر صورت عدم وجود هیچکدام از ریسک فاکتورهای گفته شده در بالا تنها 1 درصد احتمال دارد تا

 کودک مبتلا به صرع شود .

 روش تشخیص :*

 بعد از مراجعه کودک به نزد پزشک برای تشخیص علت واقعی بروز تب و تشنج باید بررسی دقیقی انجام شود . معمولا پزشک  درخواست  میکند  تا

 این آزمایشات انجام شود :

                           آزمایش وکشت  مدفوع ( رد شیگلوز)/ گرفتن نوار مغزی و سی تی اسکن مغزی در صورت لزوم 

/ بررسی قند و الکترولیتهای خون   (LP ) / کشت مایع مغزی – نخاعی (B/C                           کشت خون(

 درمان : *

 شود ) و برای کودک رگ گیری شده و سرم گذاشته شود.NPO  به دلیل احتمال آسپیراسیون به دنبال تشنج کودک باید از خوردن منع شود (

 درجه حرارت کودک به دقت کنترل شده و برای پایین آوردن تب از پاشویه و تن شویه و داروی ضد تب ( استامینوفن ) بنا به  تجویز  پزشک  استفاده

 شود . میتوان از آمپول دیازپام برای درمان فاز حاد تشنج یا به عنوان پیشگیری از تشنج بعد ی به صورت وریدی یا رکتال استفاده  کرد .  بنابراین در

 بالای سر بیمار باید آمپول دیازپام حاضر باشد تا در صورت لزوم مصرف شود . 

                        آمپول دیازپام باید در مدت 4-1 دقیقه تزریق شود در غیر این صورت احتما دپرسیون تنفسی وجود دارد .

 پرستاری و آموزش به وا لدین : *

 پیشگیری از بروز تب بالا مهمترین اقدام برای جلوگیری از تشنج در کودک است . برای این کار توصیه به مصرف استامینوفن بنا به تجویز پزشک

 میشود .

   (قابل توجه وا لدین گرامی ):

 باید توجه داشت که هرگز نباید از قرص آسپرین برای کاهش تب استفاده کرد زیرا ممکن است کودک دچار عارضه ای به نام سندرم  ری  شود  که

 همان هپاتو آنسفالوپاتی کبدی است. اغلب پزشکان تجویز آسپرین به منظور کاهش تب را متوقف کرده اند .

ممکن است پزشک از داروی ایبو بروفن برای کاهش تب کودک استفاده کند . بروفن و استامینوفن از نظرتوانایی کاهش تب یکسان هستند ولی مزیت

 بروفن نسبت به استامینوفن طولانی اثر بودن بروفن است به عبارت دیگر بروفن هر 8-6 ساعت یکبار ولی استامینوفن هر 6-4 ساعت باید مصرف

 شود . 

هر دو داروی بروفن و استامینوفن را با هم نباید مصرف کرد زیرا احتما ل مسمومیت وجود دارد .

 برای پیشگیری از خطرات احتمالی ناشی از مصرف زیاد دارو باید دقیقا مقدار تجویز شده توسط پزشک را به کار برد . اگر عفونت دیده شد ازداروی

  آنتی باکتریا ل نیز استفاده میشود .

   استفاده از تن شویه و پاشویه از روشهای توصیه شده برای کاهش تب کودکان است . برای این کار باید ازآب ولرم با درجه 29-32 درجه سانتی

 گراد استفاده کرد . پاها ی کودک باید درآب ولرم غوطه ور شود  و یا پارچه مرطوب با آب ولرم  روی  تنه و مسیر رگهای بزرگ مثل گردن /  کشاله

 ران / کف دستها و پاها قرارگیرد میتوان پیشانی کودک را نیز خنک کرد و با گرم شدن آن پارچه را مجددا مرطوب نمود .

هرگز نباید پاشویه و تن شویه بیشتر از 30-20 دقیقه طول بکشد . اگر تب پایین نیامد یا دفعتا بالا رفت باید به پزشک اطلاع داد . در صورت افزایش

 نبض / کاهش تنفس ویا خواب آلودگی تن شویه و پاشویه باید قطع شود زیرا احتمال کلا پس گردش خون وجود دارد .  

هرگزنباید از ا لکل  یا آب سرد یا یخ برای پایین آوردن تب کودک استفاده کرد زیرا ممکن است ا لکل توسط کودک  استنشاق  شده و  منجر  به اغما

 شود . ضمنا اینکار تب کودک را به طور ناگهانی کاهش میدهد و بدن  با این  کاهش دما مقابله کرده و تب کودک حتی  بالاتر از قبل افزایش  یافته  و

 تشنج اتفاق میافتد . 

 پس از پایان کار باید لباس سبکی به تن کودک کرد وحرارت بدن اوهر نیم ساعت کنترل شود . بعد از مشورت با  پزشک برای پیشگیری از کم  آبی

 بدن در صورت عد م وجود تشنج و استفراغ در کودک ونیز هوشیار بودن کودک باید از مایعات خوراکی استفاده کرد ( نباید معده کودک را پر کرد )

 بعضی از پزشکان استفاده از قرص فنوباربیتال را برای پیشگیری از بروز دوباره تشنج تجویز میکنند . در این مورد با ید به توصیه پزشک عمل کرد

اگر تب کودک بیشتر از 24 ساعت طول  کشید یا بیش از 3 روز ادامه داشت یا بعد  از قطع تب به  مد ت 24 ساعت مجددا  بروز کرد  باید  به پزشک

 مراجعه کرد .